Bizi Sosyal Medyada Takip Edin  

YAĞMURLAMA SULAMA

Yağmurlama sulama sistemi; su kaynağı, pompa, boru hatları, boru bağlantı elemanları, vanalar ve yağmurlama başlıklarından oluşur.
Su kaynağı Yağmurlama sulama yönteminde hemen her tür su kaynağından yararlanılabilir. Suyun kalite açısından sulamaya uygun olması ve fazla miktarda sediment yada yüzücü cisim içermemesi gerekir. Eğer su kalitesi uygun fakat sediment yada yüzücü cisimler mevcut ise bu durumda sisteme bir filtre ünitesi yerleştirilmelidir.
Filtrenin sistemde güç ünitesinden önce kullanılması halinde pompanın kirli sudan zarar görmesi önlenebilir. Pompa birimi Yağmurlama sulama sistemlerinde gerekli işletme basıncı pompa birimi ile sağlanır. Statik emme yüksekliğinin fazla olmadığı koşullarda santrifüj tipi pompalar yada aynı karakteristikleri taşıyan bir hidrofor, derin kuyularda ise derin kuyu pompalar yada dalgıç tipi pompalar kullanılır (Gökkaya 2000). a) Hidrofor b) Dalgıç pompa c) Santrifüj pompa Boru hatları Ana boru hattı, kaynaktan alınan suyu lateral boru hatlarına iletir. Toprak altında gömülü hat PVC yada PE borulardır. PE boru, kırılganlık ve dona dayanım açısından daha etkili olduğu için genellikle soğuk iklim bölgelerinde ya da dolgu toprak yapılan alanlarda kullanılır.
Trafiğe açık alanlarda da PE yada galvaniz boru tercih edilir. Lateral boru hattı, suyu ana boru hattından yağmurlama başlıklarına iletir. Toprak altında gömülü hatlardır ve ana hatta olduğu gibi PVC yada PE boru kullanılır .
Boru bağlantı elemanları Sistemi oluşturan ünitelerin birbirine bağlanmasını sağlayan elemanlardır. Boruların birleştirilmesinde kullanılan redüksiyonlar, manşonlar, dirsekler, T parçaları, adaptörler, körtapalar; yağmurlama başlıklarının boruya bağlanmasında kullanılan priz kolyeler, kelepçeler, adaptörler ve vanaların hatlara bağlanmasında ve pompa bağlantısında kullanılan PVC, PE yada galvaniz olan bu ara parçalara genel olarak “fittings” adı verilir
a) PE boru bağlantı elemanları b) PVC boru bağlantı elemanları Vanalar Ana su dağıtım hattından lateral hatlara su alımında kullanılan, sistemin açılıp kapanmasını sağlayan elemanlardır.
Yaygın olarak kullanılan tipleri; a) Küresel vanalar b) Sürgülü vanalar c) Elektrik kumandalı (solenoid) vanalardır. Açma kapama görevi dışında sistem kontrolünü sağlayan bir çok kontrol vanası vardır. Bunlar; boru hattında bazı noktalarda gereğinden fazla basınç olduğunda basıncı düşüren basınç düşürücü vanalar, eğimli alanlarda boru içindeki suyun geri akışını sağlayan çekvalfler, düşük kotlara yerleştirilen ve boru içinde kalan suyun sulama mevsimi bittiğinde tahliyesini sağlayan tahliye vanaları yağmurlama sulama sisteminde gerekli olan vana gruplarıdır .
Yağmurlama başlıkları Yağmurlama başlıkları, lateral boru hatları üzerinde yer alır. Yağmurlama başlıkları sulanacak alanın büyüklüğüne, şekline, kullanım alanına ve bitki desenine göre farklılık gösterir.
Peyzaj alanlarının sulanmasında, genelde pop-up olarak adlandırılan gövdesi toprak altına monte edilen ve sulamanın başlamasıyla ihtiyaç duyulan basınç sayesinde sabit gövde içinden yüzeye çıkan yağmurlama başlığı kullanılır. Bunlar döner tipte yada sprey tipte atış sağlayan yağmurlama başlıklarıdır.
Bitkisel peyzaj alanlarının yağmurlama sulama sistemleriyle sulanması için yapılan projede hatları ve yönleri uygun bir biçimde gösterilen ana boru ve laterallerin montajı, boru hatları boyunca kazılacak kanallar içinde yapılır.
Kazı yapılacak hatlar ve başlıkların bulunacağı noktalar projeye uygun olacak şekilde işaretleme boyası ile işaretlenir. Eğer alanda mevcut çim varsa, işaretlenen hattın kenarı boyunca, borunun döşeneceği yerden yaklaşık 60 cm. uzaklığa bir plastik örtü serilerek düzgün olarak çıkartılan çimin toprakla karışmaması ve tekrar kullanılmasını sağlamak amacıyla çim bu örtü üzerine serilir . Kazı yapılacak kanalların boyutları, boru çapına ve iklim koşullarına göre çeşitli ölçülerde olabilir.
Sıcak ve ılıman iklime sahip yerlerde genellikle kanal boyutları 0.80 x 0.60 m. , soğuk iklim koşullarında ise 1.20 x 0.60 m boyutlarında kazılır. Kanalların iklim faktörlerine göre değişik boyutlarda kazılması, özellikle don olaylarının etkin derinlikleriyle ilgilidir.
Donun etkilediği toprak katmanlarındaki borular içinde su bırakılmış olması durumunda, donan suyun genleşmesi sonucunda boruları patlatma olasılığı vardır.
Bu nedenle soğuk bölgelerde don olayının boruları etkilemesini önleyecek boyutlarda kanal kazılması zorunludur. Ayrıca üzerinden ağır yük geçen ve korumasız yerlerde de kanal derinliği artırılmalıdır .
Özellikle ana boru çaplarının laterallere göre daha büyük olacağı göz önüne alınarak, boru çapının büyüklüğüne göre kanal boyutlarının artırılması gereklidir.
Ancak boruların gereğinden fazla derine gömülmesi, özellikle bir arıza olasılığı ile onarım yapılması gerektiğinde derin kanallarda çalışma güçlüğü yaratır.
Kanalların projede gösterildiği şekilde, düz olarak kazılmasına önem verilmelidir . PVC Boruların Montajı Sulama sisteminde boruların montajı, su kaynağından başlanarak boru hatlarının uzantısı boyunca uç kısımlara doğru yapılmalıdır.